Je kind is slim. Ontwikkelt zich van baby af aan erg snel, is razendsnel van begrip. Stelt diepe vragen. Maar de cijfers, die blijven achter.
Of misschien hoor je op school:
“Hij kan het wel, maar het komt er niet uit.”
“Ze doet te weinig.”
“We zien het niet terug in de resultaten.”
En jij voelt: er klopt iets niet.
Je twijfelt: is mijn kind nou wel hoogbegaafd? Of zie ik iets wat er niet is? En waarom lijkt school het niet te zien? Of ‘waarom komt het er op school niet uit’?
Onderpresteren bij hoogbegaafde kinderen komt veel vaker voor dan je denkt. Sowieso wordt meer dan de helft van de hoogbegaafde kinderen niet eens gesignaleerd.
Hoogbegaafde hersenen verwerken informatie sneller en dieper. Zonder passende uitdaging ontstaat er een mismatch. En zelfs als de cijfers “goed genoeg” lijken… presteert je kind vaak ver onder zijn of haar potentieel. Doordat het aanbod totaal niet aansluit.
Deze heldere, visuele praatplaat brengt in één oogopslag de drie grootste oorzaken van onderpresteren in beeld:
Wanneer werk te makkelijk is:
Ontstaat faalangst of vermijdingsgedrag
Haakt een kind af door eindeloze herhaling
Worden executieve functies niet getraind
Ontwikkelt zich een vaste mindset (“Als het niet direct lukt, stop ik.”)
Ontstaan psychosomatische klachten
Wat kan worden verward met “luiheid”, is vaak onderprikkeling.
Wanneer een kind zich sociaal moet aanpassen:
Gaat het conformeren om erbij te horen
Voelt het zich “anders” en maakt het zichzelf kleiner
Ontwikkelt het een aangepast, niet-authentiek zelf
Duikt het zelfbeeld omlaag
Ziet het nooit hoe gezonde inspanning eruitziet
Wat eruitziet als “prima aangepast”, is juist vaak overleven.
Ondanks goede bedoelingen kan er toch een mismatch zijn:
Te weinig uitleg (“Dat kan hij vast al?”)
Onderwijs dat niet aansluit bij complexe denkers
Hoogbegaafdheid wordt niet gesignaleerd
Lage verwachtingen worden waarheid
Versnellen of verrijken wordt niet aangedurfd
Wat eruitziet als “het gaat best goed”, kan in werkelijkheid stilstand in ontwikkeling zijn. Of stil lijden.
Deze praatplaat:
✅ Maakt complexe problematiek begrijpelijk
✅ Geeft ouders woorden voor wat ze intuïtief voelen
✅ Helpt gesprekken met school concreet te maken
✅ Doorbreekt het idee dat cijfers alles zeggen
✅ Zorgt voor herkenning én erkenning
Op basis van wetenschappelijke inzichten, vertaald naar een praktisch hulpmiddel dat je direct kunt inzetten.
✔ Ouders die voelen dat hun slimme kind niet tot bloei komt
✔ Leerkrachten die onderpresteren beter willen begrijpen
✔ Intern begeleiders en begeleiders passend onderwijs
✔ Coaches van hoogbegaafde kinderen
✔ Scholen die het gesprek willen verdiepen
Dat je het volgende oudergesprek ingaat met helderheid.
Dat je niet meer hoeft te zeggen:
“Ik weet niet precies wat er speelt…” Maar: “kijk. Dit is wat ik zie. Dit is wat er gebeurt.”
Dat je kind zich eindelijk gezien voelt. Dat er passende aanpassingen komen. Dat de motivatie terugkeert.
Meer inzicht in het gedrag van je kind
Minder twijfel aan jezelf
Sterkere positie in gesprekken
Snellere signalering van onderpresteren
Een eerste stap richting passend onderwijs
Wacht niet tot motivatie volledig verdwenen is. Wacht niet tot klachten ontstaan. Wacht niet tot zelfvertrouwen breekt. Gebruik deze praatplaat als startpunt voor verandering.
Je krijgt de praatplaten die je in deze webshop besteld als digitale download, in de hoogste resolutie. Dit zodat je ze zelf kunt printen op het gewenste formaat (t/m A0). Je kunt ze dan bijvoorbeeld ook in je PowerPoint gebruiken (voor niet-commercieel gebruik). Je krijgt dus niets per post thuisgestuurd.
Tip: wil je zelf ook leren zakelijk tekenen? Volg mijn online cursus!
– Steenbergen-Hu, S., Olszewski-Kubilius, P., & Calvert, E. (2020). The effectiveness of current interventions to reverse the underachievement of gifted students: Findings of a meta-analysis and systematic review. Gifted Child Quarterly, 64 (1), 3–21.
– Smith, C. (2020). A qualitative meta-analysis of research into the underachievement of gifted boys. Gifted and Talented International, 35 (1), 3–18.[3][1]
– Ritchotte, J. A., Matthews, M. S., & Rao, S. (2015). Underachievement among gifted students: Causes and interventions. In: J. A. Plucker & C. M. Callahan (Eds.), Critical issues and practices in gifted education (2nd ed., pp. 555–570).
– Steenbergen-Hu, S., Makel, M. C., & Olszewski-Kubilius, P. (2016). What one hundred years of research says about the effects of ability grouping and acceleration on K–12 students’ academic achievement. Review of Educational Research, 86 (4), 849–899.
– Matthews, M. S., & McBee, M. T. (2007). School factors and the underachievement of gifted students in a talent search summer program. Gifted Child Quarterly, 51 (2), 167–181.
– McCoach, D. B., & Siegle, D. (2003). Factors that differentiate underachieving gifted students from high-achieving gifted students. Gifted Child Quarterly, 47 (2), 144–154.[2][7]
– McCoach, D. B., & Siegle, D. (2011). Underachievers. In: R. J. Levesque (Ed.), Encyclopedia of adolescence (pp. 3083–3093).
– Rimm, S. B. (1997). Underachievement syndrome: A national epidemic. Phi Delta Kappan, 79 (3), 224–228.- Raoof, K., Saffarinia, M., & Batebi, N. (2024). Unpacking the underachievement of gifted students: A systematic review of internal and external factors.
– Dai, D. Y. (2004). Why the dichotomy persists: A critical analysis of the popular discourse on the social–emotional development of gifted children. Roeper Review, 26 (4), 173–182.
– Reis, S. M., & McCoach, D. B. (2000). The underachievement of gifted students: What do we know and where do we go? Gifted Child Quarterly, 44(3), 152–170.
– Siegle, D., & McCoach, D. B. (2005). Making a difference: Motivating gifted students who are underachieving. Teaching Exceptional Children, 38 (1), 22–27.
– Peterson, J. S. (2001). Gifted and depressed: A study of the gifted adolescents’ experience of depression. Gifted Child Quarterly, 45 (4), 283–294.
– Emerick, L. J. (1992). Academic underachievement among the gifted: Students’ perceptions of factors that reverse the pattern. Gifted Child Quarterly, 36 (3), 140–146.[7]
– Steenbergen-Hu, S., Olszewski-Kubilius, P., & Calvert, E. (2020). The effectiveness of current interventions to reverse the underachievement of gifted students: Findings of a meta-analysis and systematic review. Gifted Child Quarterly, 64 (1), 3–21.[1]
– Reis, S. M., McCoach, D. B., Little, C., Muller, L. M., & Kaniskan, R. B. (2011). The effects of differentiated instruction and enrichment pedagogy on reading achievement in five elementary schools. American Educational Research Journal, 48 (2), 462–501.
– Weber, C. L., Colarulli, G. C., & Sorel, L. (2000). After-school programs for gifted underachievers. Journal for the Education of the Gifted, 23 (3), 328–347.
– Kenniscentrum Hoogbegaafdheid (2024). Onderpresteren in het primair en voortgezet onderwijs: Perspectief vanuit de wetenschap.
– Hoogeveen, L., Driessen, G., & Mooij, T. (2007). Hoogbegaafde leerlingen en onderpresteren in het basisonderwijs. ITS Radboud Universiteit Nijmegen.
– Mooij, T. (2013/2014). Onderpresteren van (hoog)begaafde leerlingen: onderwijsbehoeften en aanpak. Diverse rapporten en artikelen, Radboud Universiteit.
– Kennisrotonde (2024). Is er een relatie tussen hoogbegaafdheid en onderprestatie? Onderzoeksreview in opdracht van de Kennisrotonde.
– Nicolai, J. K. (2020). De sleutel tot succes voor hoogbegaafde middelbare scholieren: Een onderzoek naar beschermende factoren. Masterthesis Orthopedagogiek, Rijksuniversiteit Groningen
