Wanneer is een klas overslaan verstandig en wanneer niet?
Veel ouders, leerkrachten en intern begeleiders worstelen met deze vraag. Bij hoogbegaafde kinderen kan versnellen (het overslaan van een leerjaar) een passende oplossing zijn, maar het roept ook twijfels op.
De nieuwe praatplaat ‘Versnellen bij Hoogbegaafdheid’ brengt overzicht, structuur en nuance in deze gesprekken.
Wat is versnellen?
Hier wordt bedoeld met versnellen dat een leerling één of meer leerjaren overslaat. Dit is geen “snelle route naar de eindstreep”, maar een manier om aan te sluiten bij de ontwikkelingsbehoefte van een kind dat cognitief (en vaak ook op andere ontwikkelingsgebieden) sneller groeit dan gemiddeld. Je sluit met versnellen dus eigenlijk beter aan bij het tempo van kind.
Voor sommige hoogbegaafde leerlingen is dit geen keuze, maar noodzaak. Door verveling kunnen ernstige klachten ontstaan (zie mijn praatplaat over verveling). School kan zo zelfs voor trauma zorgen, in plaats van dat dit een plek is om te leren.
Waarom deze praatplaat?
Discussies over versnellen lopen vaak vast op meningen, zorgen of onduidelijke informatie. Deze visuele praatplaat:
Brengt het gesprek terug naar de feiten. gebaseerd op wetenschappelijke informatie.
Helpt scholen en ouders om samen een doordachte keuze te maken
Voor wie is de praatplaat bedoeld?
Deze tool is ontwikkeld voor iedereen die betrokken is bij de begeleiding van (vermoedelijk) hoogbegaafde kinderen:
Leerkrachten & intern begeleiders
Ouders die zoeken naar onderbouwing
Ondersteuners & HB-specialisten
Zorgteams of begeleidingscommissies
Et cetera.
Direct handig inzetbaar bij:
Oudergesprekken
Groepsbesprekingen
Handelingsadviezen
Onderwijszorgplannen
Waarom werkt het?
Geen lange rapporten of vaag beleid, maar een praktisch en visueel hulpmiddel dat het gesprek direct op scherp zet. De praatplaat is ontwikkeld op basis van wetenschappelijke bronnen rondom hoogbegaafdheid en versnelling.
Hang de praatplaat op in de klas, gebruik ‘m in je praktijk of leg ‘m op tafel bij een gesprek met bijvoorbeeld de leerkracht van school of je cliënt. Want soms zegt één beeld meer dan honderd woorden. Bestel vandaag nog en maak neurodiversiteit begrijpelijk en bespreekbaar.
Je krijgt de praatplaten die je in deze webshop besteld als digitale download, zodat je ze zelf kunt printen op het gewenste formaat (t/m A0). Je kunt ze dan bijvoorbeeld ook in je PowerPoint gebruiken (voor niet-commercieel gebruik). Je krijgt dus niets per post thuisgestuurd.
Rinn, A. N., & Plucker, J. A. (2019). High-ability students: Definitions and identification. Educational Psychology Review, 31(3), 539–561. https://doi.org/10.1007/s10648-019-09467-9
Pfeiffer, S. I. (2018). Handbook of giftedness in children: Psychoeducational theory, research, and best practices (2nd ed.). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-77004-8
Subotnik, R. F., Olszewski-Kubilius, P., & Worrell, F. C. (2011). Rethinking giftedness and gifted education. Psychological Science in the Public Interest, 12(1), 3–54. https://doi.org/10.1177/1529100611418056
Ziegler, A., & Stoeger, H. (2017). Systemic gifted education: A theoretical introduction. Roeper Review, 39(1), 3–14. https://doi.org/10.1080/02783193.2016.1247392
McClain, M. C., & Pfeiffer, S. (2012). Identification of gifted students in the United States: A look at state definitions. Journal of Applied School Psychology, 28(4), 369–381. https://doi.org/10.1080/15377903.2012.706253
VanTassel-Baska, J., & Hubbard, G. F. (2016). Classroom-based identification of gifted students. Journal for the Education of the Gifted, 39(3), 189–208. https://doi.org/10.1177/0162353216659377
Renzulli, J. S. (2005). The three-ring conception of giftedness: A developmental model. Gifted Child Quarterly, 49(3), 205–210. https://doi.org/10.1177/001698620504900302
Reis, S. M., & Renzulli, J. S. (2020). The three-ring conception of giftedness revisited. Gifted Child Quarterly, 64(4), 239–251. https://doi.org/10.1177/0016986220941140
Pekrun, R., Lichtenfeld, S., Marsh, H. W., Murayama, K., & Goetz, T. (2017). Achievement emotions and academic performance. Contemporary Educational Psychology, 48, 1–12. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2016.11.002
Goetz, T., Frenzel, A. C., Hall, N. C., & Pekrun, R. (2008). Academic emotions in the classroom. Journal of Educational Psychology, 100(4), 764–781. https://doi.org/10.1037/0022-0663.100.4.764
Mann, S., & Robinson, A. (2009). Boredom in the lecture theatre. British Educational Research Journal, 35(2), 243–258. https://doi.org/10.1080/01411920802042911
Van Tilburg, W. A. P., & Igou, E. R. (2012). On boredom: Lack of challenge and meaning as distinct boredom experiences. Motivation and Emotion, 36(2), 181–194. https://doi.org/10.1007/s11031-011-9234-9
Sparks, R. C., & Jolly, J. L. (2020). Gifted education: A review of recent research and policy developments. Journal for the Education of the Gifted, 43(4), 345–367.
Steenbergen-Hu, S., & Moon, S. M. (2011). The effects of acceleration on high-ability learners: A meta-analysis. Gifted Child Quarterly, 55(1), 39–53. https://doi.org/10.1177/0016986210383155
Rogers, K. B. (1992). A best-evidence synthesis of research on acceleration options for gifted students. Gifted Child Quarterly, 36(2), 59–69.
National Association for Gifted Children. (2018). Acceleration position statement. NAGC.
Lubinski, D., & Benbow, C. P. (2006). Study of Mathematically Precocious Youth (SMPY): 35-year longitudinal findings. Psychological Science, 17(7), 595–600. https://doi.org/10.1111/j.1467-9280.2006.01744.x
Assouline, S. G., Colangelo, N., VanTassel-Baska, J., & Lupkowski-Shoplik, A. (2015). A nation empowered: Evidence trumps the excuses holding back America’s brightest students. Belin-Blank Center.
Kulik, J. A., & Kulik, C. C. (1984). Effects of ability grouping on secondary school students: A meta-analysis. Review of Educational Research, 54(3), 415–427.
Gross, M. U. M. (1993). Exceptionally gifted children. Routledge.
Neihart, M. (2007). The social and emotional development of gifted children. Prufrock Press.
Steenbergen-Hu, S., Makel, M. C., & Olszewski-Kubilius, P. (2016). What one hundred years of research says about the effects of ability grouping and acceleration. Review of Educational Research, 86(4), 849–899. https://doi.org/10.3102/0034654316675417
Heinbokel, A. (2023). Acceleration: Best practice for gifted children. Gifted Education International, 39(2), 123–140.
Colangelo, N., Assouline, S. G., & Gross, M. U. M. (Eds.). (2019). A nation empowered: Evidence trumps the excuses holding back America’s brightest students (Vol. 2). Belin-Blank Center.
Decennia aan internationaal onderzoek laten zien dat versnellen een van de meest effectieve en veilige interventies is voor hoogbegaafde leerlingen, zowel cognitief als sociaal en emotioneel. Wanneer het kind (jaren) na versnellen eens minder in z’n vel zit, wordt vaak gezegd dat dit dan door het versnellen zou moeten komen. Terwijl de vraag gesteld zou moeten worden: “als versnellen de beste interventie is, waardoor zou het kind zich dan nu niet goed voelen?”.
